Meestal open ik mijn stukjes met een toepasselijke, persoonlijke noot. Een anekdote, een herinnering of een spontane inval. De twee boeken die ik heb gelezen geven deze keer zoveel aanleiding, dat ik niet kon kiezen en begin daarom meteen met De wereldwandelaars door Wim Willems, dat bij een boekbespreking op de radio mijn aandacht had getrokken.

Het is de waargebeurde geschiedenis van drie jonge idealisten die op 16 juli 1911 vanaf de Dam in Amsterdam vertrekken voor een ‘voetreis rond de aarde’. Zij hebben een bulletin in de hoofdstad verspreid om hun tocht onder de aandacht te brengen. Een grote menigte zwaait hen uit. ’In den vreemde zullen zij gebruik maken van de wereldhulptaal Esperanto’.

Gerard Perfors, Frans van der Hoorn en Bram Mossel zijn geestdriftige twintigers. Geheelonthouders (‘van de blauwe knoop’), vegetariërs, pacifisten, strijders voor sociale gelijkheid en op zoek naar vrijheid in de natuur. Zij vormen ‘een verbond van idealisten’, gaan op reis zonder geld en voorzien in hun onderhoud door de verkoop van ‘portretkaarten’, destijds een gebruikelijke activiteit. Bovendien schrijven zij artikelen over hun ervaringenen voor kranten en tijdschriften.

Schrijver en historicus Wim Willems voelt veel verwantschap met hen en dat resulteerde in een schitterend document, dat uitgebreid en met veel achtergrondinformatie hun reis beschrijft. Hij verplaatst zich in hun gedachten en gemoedstoestand. Een recensent vond dat storend. Voor mij is het een versterkend element.

Het boek is royaal geïllustreerd met authentieke zwart/wit foto’s, originele tekeningen en landkaarten. Een groot verschil met het digitale tijdperk. Een eeuw later is de wereld ingrijpend veranderd. Door de sociale media volg je elkaar nu (graag of niet) op elk moment van de dag.

De wereldwandelaars groeiden op in volkswijken en hebben alleen lager onderwijs genoten. Zelfontwikkeling heeft hen ver gebracht. Willems volgt hen letterlijk op de voet, citeert uit hun dagboekfragmenten en interviewt diverse van hun nazaten om tot een zo volledig mogelijk beeld te komen . Aanrader.


Wandelaars2

De wereldwandelaars – Wim Willems | Querido paperback 384 blz. € 23,99


Schrijver en radiomaker Mathijs Deen is door zijn bestseller De Wadden (2013) geen onbekende op Texel. Met de kleine roman Het lichtschip is hij dicht bij de kust gebleven. Het gaat over de belevenissen aan boord van het lichtschip Texel en speelt zich jaren geleden af.

De bemanning van ‘de Texel’ leidt in de beperkte leefruimte een voorspelbaar bestaan: wachtlopen, weerrapporten schrijven, namen van passerende schepen noteren en zorgen dat het licht blijft branden. Om de vier weken werden de mannen afgelost.

In de dagelijkse routine zijn de drie maaltijden vaste punten waarnaar men reikhalzend uitkijkt. Lambert de kok doorbreekt onverwachts dat vaste patroon wanneer hij een levend bokje meeneemt aan boord, om te slachten voor een stoofpot, gebaseerd op ‘gule kambing’, een recept van zijn Indische moeder.

De aanwezigheid van het speelse dier lijkt een welkome onderbreking van de saaie regelmaat, totdat het een splijtzwam wordt tussen de mannen. Pas op dat ie niet overboord springt! Wie gaat hem slachten? De kapitein belegt scheepsberaad en sluit zoals gebruikelijk af met ‘Dit is hoe we het gaan doen. Iemand nog een borrel?’

Om het bokje tegen te houden heeft matroos Snoek het ankergat met een net afgeschermd. De dagen verstrijken, schepen passeren, de mannen lopen wacht, het bokje hoort er inmiddels helemaal bij. Dan wordt de kok ernstig ziek. Naweeën van malaria, voorbode van een drama…

Even later, uitgekleed en toegestopt, de kapitein van de zijde van zijn bed geweken, zeilde de kok weg in zijn eerste ijldromen. Hij hoorde niet hoe boven hem de misthoorn begon te loeien, hij hoorde zelfs niet hoe buiten in de gang de hoefjes van het bokje dichterbij kwamen, even bij de deur van zijn hut stilhielden, en zich weer verwijderden.”


lichtschip2

Het lichtschip – Mathijs Deen | Thomas Rap, gebonden, 125 blz. € 17,99

 

 

daanleest2020

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur