Op mijn nachtkastje ligt altijd wel iets leesbaars. Jarenlang pakte ik voor het slapengaan een Bommelpocktet van Marten Toonder. Blijft leuk, ondanks dat ik alle verhalen meerdere keren heb gelezen. Tegenwoordig sluit ik de dag af met een gedicht (!) uit Alle gedichten van Frank Koenegracht of een ZKV (zeer kort verhaal) van A.L. Snijders.

 

Mijn waardering voor Snijders heb ik al vaker beschreven. Ook in Doelloos kijken wordt de lezer getroffen door zijn verrassend taalgebruik en persoonlijke kijk op het wereldgebeuren in het algemeen en de waarneming van zijn directe omgeving in het bijzonder. Zo schreef hij ooit toen zijn buurman het land had bewerkt: “De oogst is binnen, het land ligt er gewond bij.” Geniaal in al zijn eenvoud.


snijders2 
Doelloos kijken – A.L. Snijders | AFdH uitgevers, paperback 229 blz. € 15,00


De gedichten van Koenegracht tonen verwantschap met het werk van Snijders. Scherp observeren en bondig weergeven. Trouwe lezers weten dat ik niet zo’n poëzieliefhebber ben, maar deze dichter raakt mij.

“Wat een oude vlieg ben ik.

Op de rug van de kat meegereden zo moe

kijk ik over een tuin uit

met waardigheid die schijn is.

Wat een slechte beslissing

in november stervend

tegen een raam kleven. 


koenegracht2
 
Alle gedichten – Frank Koenegracht | De Bezige Bij, gebonden 254 blz. € 34,50


Pastorale de nieuwe roman van Stephan Enter deed mij denken aan het werk van Simon Vestdijk, een van mijn favoriete schrijvers. Die gedachte ontstond niet omdat Vestdijk een oorlogsroman met vrijwel dezelfde titel publiceerde. Het schuilt in het gevoel en gemoedsstemmingen die Enter oproept. Raakvlakken met de Anton Wachterboeken.

Oscar en Louise, broer en zus groeien op in de jaren tachtig op een verlaten landgoed. Het naburige dorp is in tweeën verdeeld: een gereformeerd deel en een Moluks deel. Over en weer bekijkt men elkaar met wanttrouwen en achterdocht. Oscar moet nog een jaar naar school voordat hij net als zijn zuster kan gaan studeren. Hij kijkt er verlangend naar uit. Weg uit die bekrompen gemeenschap en op naar de grote stad.

Zijn zus komt thuis. Het is volop zomer. Louise wil stoppen met haar studie, maar aarzelt om het aan haar ouders te vertellen. Oscar raakt bevriend met Jonkie een Molukse klasgenoot en raakt hopeloos verliefd op Dona diens beeldschone zuster. Hij wordt uitgenodigd voor een etentje en maakt kennis met hun gefrustreerde vader (oud KNIL-militair), de onbekende geschiedenis van de Molukkers en hun woede op de Nederlandse regering.

De ouders van Oscar en Louise leiden in het vervallen landshuis ieder een eigen leven. Vader leest, verzamelt boeken en krantenknipsels, maakt talloze aantekeningen en speelt klassieke muziek op zijn vleugel. Moeder is een traditionele landdame. Verzorgt haar tuin en bekommert zich om de zwakkeren en zieken in het dorp. Zij houdt met veel verve de schijn op, zolang als het nog kan duren. Het landgoed moet worden verkocht, hun reserves zijn op.

Haar oprechte geloof is haar houvast. Wekelijks komt ouderling Westeneng op bezoek met wie zij diepzinnige gesprekken voert. Dochter Louise is uitermate kritisch en cynisch en heeft afstand genomen van haar religieuze opvoeding. Oscar blijft een zachtmoedige twijfelaar. De passage met de introductie van Westeneng is ijzersterk.

“In het midden, op een canapé met amberkleurige bekleding en kromme hondenpootjes, zat een oude bekende, een forse man van een jaar of zestig met een gezicht dat uit losse lapjes rood vlees bestond. Hij droeg een bril met zulke massieve glazen, dat zijn ogen er enorm door werden uitvergroot en je, waar je ook zat, met uilachtige starheid leek te observeren. Hij kwam altijd in pak, driedelig zwart, en verspreide een muffe geur, die de ruimte vulde.”

Pastorale is een schitterende, ‘klassieke’ roman met krachtige, geloofwaardige personages, indringende beschouwingen over het menselijk bestaan, opgeschreven in een meeslepende stijl, die je tot het laatste woord vasthoudt. Enter verdient de Libris Literatuur Prijs. Aanrader!


enter2 
Pastorale – Stephan Enter | Van Oorschot, gebonden 285 blz. € 22,50

daanleest2018k

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur