De typering “een schelmenroman” prikkelt mijn belangstelling. Dergelijke literatuur is toch “ouwe meuk”, zoals Reinaert de Vos, Tijl Uilenspiegel, De Spaanse Brabander en nog veel meer. Nee, het betreft De heilige, de jongste roman van Martin Michael Driessen een van mijn favoriete, eigentijdse schrijvers. Creatief, prachtige taal, verrassend en meeslepend.

De hoofdpersoon Donatien wordt geboren in 1789, het jaar van de Franse revolutie. Hij groeit op tot een beeldschone jongeman die zowel bij vrouwen als mannen in de smaak valt. Zijn charmes en overtuigingskracht brengen hem roem en verderf. Donatien hunkert naar waardering en bewondering en gebruikt gewetenloos al zijn talenten om mensen in te palmen en te gebruiken.

Zijn levensverhaal is doorspekt met ontmoetingen met bekende tijdgenoten. Hij inspireert de schrijver Victor Hugo (Les Miserables), assisteert Beaufort met de definitie van windsnelheden, rondt Kaap Hoorn tijdens een superstorm en wordt befaamd en berucht als struikrover in de Vogezen. Donatien balanceert voortdurend tussen schatrijk en straatarm. Genezer en moordenaar, argeloos en duivels.

Uiteindelijk belandt hij ter dood veroordeeld in eenzame opsluiting. Ook dan weet hij op den duur cipiers, lotgenoten en de directeur van de gevangenis voor zich te winnen. Hij verricht een wonderbaarlijke genezing, die uiteindelijk tot zijn heiligverklaring zal leiden. Met deze beschrijving geef ik tegen mijn gewoonte in al veel weg van dit schitterende verhaal. Een “spoiler” (onthulling)? Zeker niet. De kracht van dit boek zit vooral in de taal, die de lezer steeds dieper binnentrekt in het diabolische levensverhaal van de heilige Dieudonné van Metz. Aanrader.

“Ik stond waardig op. Waardig opstaan is een van mijn specialiteiten. De kunst bestaat erin dat men de ander beschaamd achterlaat door het gesprek zelf te beëindigen. Men trekt zich terug maar behaalt de morele zege. Dat is, zoals ik u kan verzekeren, niet eenvoudig, want als het misgaat, wordt men al gauw van lafheid beticht.”


heilige2

De heilige – Martin Michael Driessen | Van Oorschot, gebonden 233 blz. € 22,50


Van fictie naar non-fictie is slechts een kleine stap. Er blijkt een verrassend verband van De heilige met De meeste mensen deugen, de bestseller van de Nederlandse schrijver en historicus Rutger Bregman. In deze “nieuwe geschiedenis van de mens” toont hij overtuigend het gelijk van zijn stelling aan. Helder, toegankelijk en overzichtelijk. Voer voor psychologen, sociologen en historici Maar vooral een zeer kritische benadering en ontluistering van de media in heden en verleden.

Bregman twijfelt aan het waarheidsgehalte van experimenten die moesten aantonen dat de mens tot alle kwaad is geneigd. Hij toont aan dat de verantwoordelijke onderzoekers regelmatig proefpersonen en medewerkers manipuleerden om het gewenste effect te bereiken. Hij ontdekt dat mensen elkaar juist steunen onder abnormale omstandigheden, zoals na een stranding op een onbewoond eiland. Interessant zijn de hoofdstukken over soldaten in oorlogssituaties. Totaal anders dan de beelden in de meeste films en tv-series.

“Dit is het echte verhaal over Kitty Genovese. Het zou niet alleen in alle lesboeken van eerstejaars psychologiestudenten moeten staan, maar ook in die van jonge journalisten. Het leert ons namelijk twee dingen: Eén: hoe verwrongen ons mensbeeld vaak is, en hoe sensatiebeluste journalisten daarop inspelen. En twee: hoe we juist in noodgevallen op elkaar kunnen rekenen.”

De schrijver – internationaal doorgebroken met Gratis geld voor iedereen - neemt ons mee op reis door de geschiedenis. Zoekt en geeft nieuwe antwoorden op oude vragen. Waarom veroverde juist onze soort de aarde? Hoe verklaar je de afschuwelijkste misdaden? Zijn we uiteindelijk geneigd tot het kwade en niet in staat tot het goede? Bregman is een optimist: “Het is tijd voor een nieuw mensbeeld. Het is tijd voor een nieuw realisme.”


 rutger5

De meeste mensen deugen - Rutger Bregman | De Correspondent, paperback 520 blz. € 25,00

`

daanleest2018k

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur