Met enige overdrijving zou je kunnen beweren dat een oorlogsroman enige decennia terug een boek was dat voornamelijk over de strijd ging, het verloop van veldslagen en de krijgshaftig optreden van generaals, zoals Rommel en Montgomery. De lezers waren vrijwel uitsluitend mannen, die zich graag verplaatsen in hun helden. Bijvoorbeeld De kanonnen van Navarone, bestseller en succesvol verfilmd. Het menselijk drama speelde zich af op de achtergrond. Een mannenwereld waarin geen plaats is voor doetjes. Ik moet toegeven dat ik me ook laat meeslepen in dergelijke spannende oorlogsavonturen. We spelen toch ook graag " Cowboys and Indians", nietwaar?

De huidige boeken over de Tweede Wereld Oorlog gaan juist over het kleine en grote leed van – onschuldige – burgers of de geschiedenis van een enkeling. We zijn steeds meer geïnteresseerd geraakt in het dagelijks leven in die tijd en hoe mensen streden voor hun bestaan. Je wordt aan het denken gezet en vraagt je gewetensvol af wat je zelf zou hebben gedaan. Opnieuw de vraag: held, lafaard of meeloper?

Na Oorlogsparadijs van Nico Dros wilde ik niet onmiddellijk weer geconfronteerd worden met een boek over een kleine gemeenschap in de oorlogsjaren, maar het leesexemplaar van De vergelding (Atlas-Contact, paperback 375 pagina's € 19,95) door één van mijn favoriete Nederlandse schrijvers, Jan Brokken lag al voor mij klaar. Toch stelde ik het uit en begon in iets heel anders.

De laatste jaren wordt het thrilleraanbod sterk gedomineerd door Scandinavische auteurs. Dreigende, sombere landschappen, psychopathische moordenaars, alcoholistische rechercheurs, een vleugje humor maar vrijwel allemaal hartstikke spannend.
Ineens duikt er een schrijver op aan de andere kant van de (boeken-)wereld, namelijk de Zuid-Afrikaan Deon Meyer die mij aangenaam verraste met 13 uur en ook met zijn nieuwste titel Onzichtbaar (A.W.Bruna, paperback 350 pagina's € 19,95).

Meyer is een absolute vakman die politiek, cultuur en landschap op een bijzondere manier in een zeer spannend verhaal verwerkt. Emma le Roux is op zoek naar haar broer die al meer twintig jaar geleden is overleden. Zij is er van overtuigd dat zij hem op de televisie heeft gezien als verdachte van de moord op een medicijnman en vier stropers. Ze roept de hulp in van een bodygard, die "ik-persoon" in het verhaal. Een echte pageturner, die je niet kan laten liggen. Laat je meeslepen in de fascinerende wereld van de Zuid-Afrikaanse savannes en natuurparken.

In de winkel werd ik aangesproken door Bert Euser, die eigenlijk mede-auteur is van De vergelding. Hij heeft voor en samen met Jan Brokken zeven (!) jaar onderzoek gedaan en interviews gehouden voor de totstandkoming van de geschiedenis van "een dorp in tijden van oorlog". Hij was nieuwsgierig naar mijn oordeel, maar ik was toen nog maar halverwege. Alle recensies zijn unaniem lovend en de publieke belangstelling is terecht groot. Nummer één in de Top 10. Inmiddels staat de vijfde druk al op stapel.

Hoewel het in feite een documentaire is, leest het als een spannende roman. Het Zuid-Hollandse dorp Rhoon draagt sinds de oorlog een geheim met zich mee. Een Duitse soldaat komt om door sabotage. Of was het een stom ongeluk? Uit het onderzoek van duizenden pagina's processtukken en gesprekken met getuigen rijst een beklemmend beeld. In de kleine christelijke gemeenschap vervagen grenzen tussen bewoners en bezetter. Toch is er ook veel verzet. Wie is echt goed of fout? Waarom gaven zoveel vrouwen en meisjes "gelegenheid" aan soldaten en officieren?

Uit reconstructie blijkt dat de oorlog niet alleen voor militairen maar ook voor gewone mensen verstrekkende gevolgen had. Een afdoende antwoord op de vraag wat er nu werkelijk is gebeurd blijft uit, maar de waarheid wordt waarschijnlijk toch heel dicht benaderd. Als Brokken denkt te weten hoe het zit, krijgt het verhaal een compleet andere wending. De oorlog is eigenlijk nooit voorbij...

brokken2  € 15,- herdruk paperback


  

daanleest2018k

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur