daan-leest-g

 

Mis je veel als je een boek niet in de oorspronkelijk taal leest? Ik kan dat moeilijk beoordelen. Op school leerden wij drie vreemde talen. Engels en Duits komt in ons dagelijks leven veel voor. Meestal geen probleem. Frans vind ik een prachtige taal. (Charles Aznavour!) In een overmoedige bui, geïnspireerd door een goed glas wijn, heb ik lang geleden een wereldhervormende toespraak gehouden. En français! Nu vervaagd tot een vrolijke herinnering.

Is het gemakzucht dat ik vrijwel uitsluitend romans in een Nederlandse vertaling lees? Liever een goede vertaling dan verdwalen in een vreemde taal. In de ban van de ring heb ik twee keer in het Nederlands gelezen en daarna in het Engels. Dat was een plezierige leeservaring. Zou ik vaker moeten doen. Deze overwegingen speelden door mijn gedachten toen ik het nieuwste boek van Philippe Claudel opensloeg.

Hij is een van de prominentste Franse schrijvers van onze tijd. Grijze zielen betekende zijn doorbraak bij een groot internationaal publiek. “Een adembenemend meesterwerk” (NRC). Deze kwalificatie geldt ook voor Archipel van de hond. Een actueel verhaal dat je vanaf de opening in zijn greep houdt. Hoe reageert een mens als hij onverwacht met een keiharde werkelijkheid, de vluchtelingencrisis wordt geconfronteerd. Groepsbelang of eigenbelang?

“De feiten die ik vertel hebben gisteren plaatsgevonden. Vorige week. Een of twee jaar geleden. Niet langer dan dat. ‘Gisteren’, schrijf ik, maar eigenlijk zou dat vandaag moeten zijn. De mensheid houdt niet van gisteren. De mensheid leeft in het heden en droomt van overmorgen.’”

In de Middellandse Zee ligt dicht bij een continent een vulkanische eilandengroep, die van bovenaf gezien de vorm van een hond heef. Het grootste eiland met wijngaarden en olijfbomen wordt bevolkt door een kleine vissersgemeenschap. Het is een geïsoleerde plek, waar nooit iets belangwekkendst gebeurt. Totdat op een dag de Oude Vrouw, een gepensioneerd onderwijzeres op het strand drie lijken aantreft. Donkergekleurde mensen. Dat moeten wel bootvluchtelingen zijn. De eerste die hier zijn aangespoeld.

Zij krijgt gezelschap van twee dorpsgenoten, Zwaardvis, een visser en Amerigo, een wijnboer. Zij waarschuwen de Burgemeester, die samen met de Dokter arriveert. De joggende Onderwijzer – geen geboren eilander – voegt zich bij hen. De schrijver noemt slechts enkele personages bij hun naam. De Oude Vrouw, de Burgemeester, de Dokter, de Onderwijzer, de Pastoor en de Commissaris staan symbool voor een groep, een mentaliteit.

Een grote investeerder heeft ambitieuze plannen met het eiland. De Burgemeester en de Dokter willen graag meewerken aan het Thermenproject. Zij beseffen dat het nieuws over de aangespoelde drenkelingen moet worden stilgehouden. De getuigen worden samenzweerders die voor een “passende begrafenis” zorgen. De Onderwijzer krijgt gewetenswroeging en brengt daardoor de samenleving in gevaar. Hier kantelt het verhaal. Een onbekende bezoeker wordt aangezien als De Commissaris, die op het eiland orde op zaken komt stellen…

“De Burgemeester bleef nog een tijdlang peinzend en geïrriteerd in zijn fauteuil zitten. De klok vlakbij markeerde de seconden met het geluid van brekend hout. En dus dacht hij aan een minuscule, metronomische, onvermoeibare houthakker, die ongezien zijn werk uitvoerde. Toen klonk de stem van zijn vrouw uit de keuken. Ze riep hem voor het avondeten. Hij had geen honger. De Onderwijzer had hem zijn eetlust ontnomen.”

Deze beklemmende tragedie roept veel vragen op en stemt tot nadenken. Claudel heeft een heldere stijl zonder opsmuk of overdrijving. Daarmee houdt hij de lezer in zijn ban. Geen vrolijk verhaal, maar een boek dat ik van harte aanbeveel.

Afsluitende zin in een interessant interview met Philippe Claudel in Trouw van dinsdag 2 oktober: “Ik heb daarom de bescheiden hoop dat dit boek zal helpen om de onverschilligheid te bestrijden. Anders had ik het nooit geschreven.”

claudel
Archipel van de hond – Philippe Claudel. De Bezige Bij, gebonden 237 blz. € 21,99

 
Te koop bij Nauta Boek en op www.nautaboek.nl



 


































































 

















































 













































































































































































































































Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur