daan-leest-g

 

Daan leest donderdag 9 februari 2017

Twaalfhonderdvijfenzeventig bladzijden telt Het achtste leven (voor Brilka) het familie-epos van de Georgische schrijfster Nino Haratischwili. Halverwege besef ik dat ik dat dit een van de meest aangrijpende boeken is die ik ooit heb gelezen. Ze schrijft in de traditie van de grote Russische auteurs, maar heeft ook verwantschap met Gabriel Garcia Marquez.  Ze is tweetalig, Georgisch en Duits. Twee eerdere boeken werden in Duitsland met belangrijke literaire prijzen onderscheiden.

Geboren in 1983 in Tbilisi schrijft zij al vanaf haar twaalfde jaar in het Georgisch en in het Duits. In een interview in Trouw vertelde ze dat zij voor haar romans de voorkeur geeft aan de kracht van de Duitse taal. Ze is veelzijdig, niet alleen romancier maar ook toneelschrijver en regisseur. Voor het Achtste leven heeft ze twee jaar lang uitgebreid onderzoek gedaan en de resultaten spelenderwijs in dit schitterende boek verwerkt.

Haar familie-epos is het monumentale verhaal over acht levens van één Georgische familie vanaf 1900 tot nu. In een kleine stad op de grens van Georgië en Azerbeidzjan woont een getalenteerde chocolatier. Hij heeft twee dochters. Bij toeval creëert hij een recept voor een bijzondere chocoladedrank met magische eigenschappen. Het brengt de gebruikers rijkdom en aanzien, maar uiteindelijk is hun noodlot onontkoombaar.

De verteller is Niza, de kleindochter van Stasia een van de dochters van de chocolatier. Met gevoel voor drama en met veel humor en ironie vertelt zij aan haar nichtje Brilka het levensverhaal van hun familie. Zeven personen staan centraal en hun dramatische geschiedenis wordt per “boek” behandeld. Dit alles in het decor en de tijdgeest van de twintigste eeuw. De Russische revolutie, de beide wereldoorlogen, angst, verraad, corruptie en de opkomst en ondergang van Het Derde Rijk, de Sovjet-Unie, de val van De Muur en de perestrojka.

“Eigenlijk heeft dit verhaal meer dan één begin. Ik vind het moeilijk om er een te kiezen. Omdat ze allemaal het begin vormen. Je zou dit verhaal kunnen beginnen in een oud huis in Berlijn – niet bepaald opvallend en met twee naakte lichamen in een bed. Met een man van zevenentwintig, een ongelooflijk getalenteerd musicus, die volop bezig is zijn talent te vergooien aan grillen, het onstilbare verlangen naar intimiteit en de drank. Maar je kunt het verhaal ook beginnen met een meisje van twaalf, dat besluit de wereld waarin zij leeft een nee in het gezicht te slingeren en op zoek te gaan naar een ander begin voor zichzelf en haar verhaal. Of je kunt helemaal teruggaan naar de wortels en daar beginnen. Of je begint met alle drie de mogelijkheden tegelijk.”

Deze opening was voor mij meteen raak en ik wilde verder. Over het algemeen lees ik snel. Afhankelijk van de stijl van de schrijver vaak met alinea’s tegelijk. Haratischwili is een bloemrijk verteller die lange zinnen, geschiedschrijving en terzijdes niet vermijdt. Mijn leestempo vertraagt en ik voel mij steeds dieper betrokken bij deze Georgische familiegeschiedenis. Ik beleef hun levens. Een van de personages komt wel heel dichtbij. “De overtuigde pacifist Andro Eristavi belandde op het laatste slagveld van Europa: hij werd één van de opstandelingen op het eiland Texel.”

De manier waarop zij “De Russenoorlog” in haar boek betrekt, tekent de objectiviteit en afstand waarmee ze de wereldgeschiedenis en de politiek beschouwt. Ze kiest geen partij. Betrokkenheid en emoties gaan over haar familie en hoe die zich staande probeerde te houden. Wie is goed, wie is fout? Haratischwili is een groot schrijver. Ik kies het navolgende citaat.

“De wereld deed een reidans. De skeletten onder de grond gaven het ritme aan. De rozen bloeiden alleen nog zwart. Alle wegen voelden aan als zwaaiende hangbruggen die elk moment konden instorten. Zelfs de sneeuw kreeg een blauwe weerschijn. De hemel was doorboord, ook aan de horizon zag je kogelinslagen en de zon stond weliswaar vermoeid te stralen, maar kon geen warmte meer geven.”

  AchtsteHet achtste leven (voor Brilka) – Nino Haratischwili. Atlas Contact,    gebonden 1275 blz. € 34,99.



       



































































































































































Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur