daan-leest-g

 

Op 10 november kreeg Martin Michael Driessen de ECI-literatuurprijs 2016 voor zijn verhalenbundel Rivieren. Vakjury en lezersjury wezen hem deze prijs toe. Terecht. Bescheiden als ik ben verwijs ik graag naar mijn column van 15 april, waarin ik Driessen een uniek verteller noem. De drie novellen maakten op mij een onvergetelijke indruk. Verrassende juweeltjes. Fijn dat mijn enthousiasme wordt gedeeld.

Op initiatief van de Koninklijke Boekverkopersbond verscheen onlangs Zonder bezielde boekhandels schrijven wij in het ijle” waarin boekverkopers in maximaal 250 woorden – en een bijgevoegd selfie - vertellen hoe zijn een favoriet boek promoten. Honderdnegentig collega’s leverden een bijdrage. Heel veel bekende titels, maar ook boeken die aan mijn aandacht  ontsnapten. Een exemplaar van dit interessante boek ligt op onze leestafel. Mijn bijdrage gaat over Rivieren. Theo Timmer van Het Open Boek is present met De Tarzan van de schapen van Jan Wolkers.

Afgelopen dagen was ik in de kille greep van het debuut Witte honger van de Finse schrijver Aki Ollikainen. Een bescheiden roman, die zich afspeelt in Finland in het jaar 1867. Het land wordt geteisterd door een barre winter en grote hongersnood. Het verhaal is van alle tijden, modern en historisch. Het beschrijft een buitengewone periode in tweede helft van de negentiende eeuw. Eigentijds is de worsteling van vluchtelingen om te overleven.

Hoewel er niet direct sprake is van een hoofdpersonage staat de boerin Marja centraal in de gebeurtenissen. Haar situatie op de boerderij is uitzichtloos. Ze laat haar stervende man achter en begint met haar twee kinderen aan een onmogelijke voettocht naar Sint-Petersburg, want “daar is genoeg brood voor iedereen”. Finland hoorde in die tijd bij het Russische Rijk. Ondanks alle voorspellingen dat ze het niet zullen redden, gaan ze toch op weg. Al snel blijkt haar einddoel een illusie. Het ijskoude landschap is onbarmhartig.

De strijd om te overleven is meedogenloos. De mensen wantrouwen elkaar en vechten op leven en dood om een stuk brood, dat bestaat uit gemalen boomschors. Onderweg vindt Marja onderdak bij argwanende boeren. Soms krijgen ze wat te eten, zoals een waterige soep of een onduidelijke drab die voor pap moet doorgaan. Ze mogen slechts één nacht blijven en worden dan weer weggejaagd. Verder.

Het meisje Mataleena is er slecht aan toe. Zal zij overleven? Haar broertje Juho is sterker, heeft meer weerstand. Honger en dorst worden steeds erger. Wegen en paden zijn nauwelijks zichtbaar in de sneeuwstorm. Ze strompelen van dorp naar dorp, van boerderij naar boerderij in de hoop Sint-Petersburg te bereiken.

“Ze lopen lange tijd, de korte periode van daglicht begint aan haar einde te komen. De jongen met de slee is nergens te zien. Mataleena loopt achter haar moeder, stapt in dezelfde voetstappen, trekt haar jas dichter om zich heen om zich tegen de sneeuwstorm te beschutten. Ze hoort het knorren van haar maag niet, maar ze voelt het wel. Honger is een kattenjong dat door Lauri Paju in een zak werd gestopt en in een wak werd verdronken. Het krabt met zijn kleine nageltjes en dat veroorzaakt de snijdende pijn; dan krabt het opnieuw en nog een keer, totdat het uitgeput op de bodem van de zak valt en daar met zijn gewicht de zak naar beneden trekt, zijn krachten verzamelt en zich opnieuw begint te weren.”

De schrijver heeft het aangrijpende verhaal ingebed tussen proloog en epiloog, waardoor deze roman verrassend wordt afgerond. De lotgevallen van Marja en haar kinderen raken op een merkwaardige manier verweven met de levens van een politicus, een geestelijke en een arts. Een zeldzaam boek dat mij diep heeft geraakt.

Honger

Witte honger – Aki Ollikainen.  Ambo–Anthos, gebonden 141 blz. € 14,99

































































































Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur