daan-leest-g

 

Morgenland  Stephan Abarbanell (1957) is Chef Cultuur bij een Duits radiostation, RBB. Hij debuteerde in 2015 met de roman Morgenland, een aangrijpende geschiedenis over een rijke Joodse familie. Het werd meteen een bestseller. Er zijn in de afgelopen jaren meerdere romans met een dergelijk thema verschenen, zoals Het lot van de Familie Meijer. Toch zijn deze boeken onvergelijkbaar, want Abarbanell plaatst zijn verhaal in de ongewisse periode direct aan het eind van de Tweede Wereldoorlog.

De jonge, Joodse vrouw Lilya Wasserfall is in 1946 actief in het verzet in het Mandaat Palestina. Zij is mooi, intelligent, goed getraind en klaar voor haar eerste grote sabotageactie. Maar ze krijgt een volkomen andere opdracht. Haar commandant brengt haar in contact met Elias Lind, die al voor de oorlog Duitsland is ontvlucht. Door een “ongeval” in de Eerste Wereldoorlog is hij vrijwel blind. Elias heeft van de Engelse bezetter vernomen dat zijn vier jaar oudere broer Raphael is overleden, waarschijnlijk in een concentratiekamp.

Hij is ervan overtuigd dat Raphael nog in leven moet zijn, omdat hij onlangs in het bezit is gekomen van een bijzonder boek, waarin hun vader alle titels van zijn waardevolle, mystieke bibliotheek had gecatalogiseerd. Wie heeft hem dat in handen gespeeld en waarom? Lilya wordt naar Europa gestuurd om de waarheid te achterhalen. Dan ontspint zich een buitengewoon boeiend verhaal met een grote meerwaarde.

Abarbanell is een kenner van Israel en gebruikte voor van zijn roman het leven van de beroemde gebroeders Scholem, waarvan Gershom een kenner was van de kabbala. De broers in Morgenland zijn op hen gebaseerd. De belangrijkste personages zijn zetstukken waarmee op indringende wijze en onontkoombaar het tijdsbeeld wordt neergezet. Hij benadrukt dat in zijn nawoord.

Als een schrijver die in Duitsland en niet veel langer dan tien jaar na de hier beschreven gebeurtenissen werd geboren, een die zich bovendien bewust is van zijn Joodse wortels, wilde ik dit land in de schaduw van de catastrofe, die tussentijd als het ware van buitenaf beschrijven, wilde ik die opnieuw zoekend en tastend benaderen, vanuit het perspectief van de buitenstaander en met de intelligente blik van een jonge vrouw, die op een onontwarbare manier begaan is met alles wat ze beleeft- maar tegelijkertijd ook weer niet.”

Daarin is hij geslaagd. In de eerste plaats door een opbouw van het spannende verhaal. Alle elementen zijn aanwezig: achtervolging, spionage, voortdurende dreiging, excentrieke Engelse militairen, rechtlijnige revolutionairen, verraders, familiedrama, intieme relaties, foute liefdes enz. enz. Dit allemaal in dienst van waar het werkelijk omgaat. Een zoektocht naar jezelf, naar een heimat, een vaderland, een eigen land voor de Joden.

Voor Lilya begint een avontuurlijke reis door Europa. In Engeland en in Duitsland wordt zij geconfronteerd met de afschuwelijke gevolgen van het oorlogsgeweld, de ontreddering van de bevolking en hun pogingen om weer iets van het leven te maken. Zij droomt van de vrijheidsstrijd in Palestina, waar Engeland de vijand is, maar nu een – bruikbare - vriend.

Abarbanell is een verhalenverteller met een filosofische en dichterlijke inslag: “Het zonlicht viel als versplinterd glas van de bomen.” Naar aanleiding van hetgeen velen destijds meenden over de uit de kampen terugkerende Joden schrijft hij: “Mensen zoals Yoram en de zijnen, verachtten hen zelfs vanwege hun lijden, omdat zij in hun weerloosheid alle vooroordelen over het Joodse volk leken te hebben bevestigd.”

De spanningsboog is perfect. Ik kon dit boek niet wegleggen en heb het vrijwel in een adem verslonden. De kracht schuilt in de sfeervolle beschrijving van die tijd, van de omstandigheden waarin men leefde en de eeuwige hoop op een betere toekomst.

MORGENLAND, Stephan Abarbanell, Signatuur gebonden 395 blz. € 21,99



















































Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur