daan-leest-g

 

Mannetje
(eigen werk DW 1972)

Dit jaar wordt de vijfhonderdste sterfdag van de schilder Jeroen Bosch herdacht met onder meer een overzichtstentoonstelling in zijn geboorteplaats Den Bosch. Rond dit thema worden veel activiteiten georganiseerd (www.bosch500) en verschijnen allerlei publicaties, waaronder romans, biografieën en prentenboeken. Bij uitgeverij Taschen verscheen in 2015 Jhronimus Bosch, complete werk, “koffietafelformaat” met ruim 300 pagina’s schitterende reproducties.

Toen ik dit boek doorbladerde reisde ik ook terug in mijn persoonlijke verleden. In de zeventiger jaren heb ik gedurende een korte, maar intensieve periode tekeningen gemaakt die ontsproten aan mijn fantasie en onderbewustzijn. Met een tekenpennetje maakte ik in zwart/wit en soms met wat toegevoegde kleuren surrealistische voorstellingen, vaak met een maatschappijkritische inslag. De tijdgeest, nietwaar! Deze periode werd afgesloten met een succesvolle tentoonstelling in Het Swarte Schaep. Een veel gehoorde opmerking was, dat mijn -amateuristische – werk deed denken aan Jeroen Bosch.

Pas daarna las ik de (in mijn herinnering indrukwekkende) trilogie Het raadselrijk van Theun de Vries, zijn eigenzinnige visie op het leven Jeroen Bosch. Driehonderdeenentachtig vergeelde bladzijden, volgedrukt met kleine letters. Niet bepaald uitnodigend voor de lezer van nu. Waarom had ik dit boek uit de kast gehaald, lag het complete werk opengeslagen op tafel en stond Wikipedia op mijn computer met Hiëronymus Bosch?

Duivel

Op 27 januari verschijnt De duivelskunstenaar door Matthias Rozemond (Luitingh-Sijthoff, gebonden 288 blz. € 19,99). Deze historische roman werd mij in concepttekst toegezonden met de vraag om nog voor verschijnen mijn mening aan de uitgeverij te mailen. Een eervol verzoek waaraan ik graag wilde voldoen. Hoe pak je dit aan? In de geest van mijn column of juist extra kritisch. Het contrast met Theun de Vries is enorm. Rozemond schrijft helder, eenvoudig en balanceert op de grens tussen jeugd- en volwassenliteratuur.

Dat zag ik aanvankelijk als een nadeel, maar achteraf constateer ik dat hij juist hierdoor het leven van Jeroen Bosch toegankelijk heeft gemaakt. Over hem is eigenlijk niet zoveel bekend. Geen geboortedatum, schemerige jaren in Italië, maar over zijn familie, het kunstschilders geslacht van Aken bestaat veel documentatie.
Het verhaal opent met de terugkeer van Jeroen uit Italië. Hij is op weg naar zijn geboortestad waar zijn jeugdliefde Kathelijne is getrouwd met zijn broer Goesen, die een opdracht voor het schilderen een drieluik heeft gekregen. De auteur kiest beurtelings Jeroen en Kathelijne als verteller, waardoor de geschiedenis van twee kanten wordt belicht. Centraal staat hierin de nog altijd aanwezige, brandende liefde tussen hen. De jeugdige Jan is hun zoon.

“Het was vreemd zijn huid weer aan te raken, zeker toen hij zei dat ik nog altijd weldadige vingers had. Het was nog eens zo vreemd te bedenken dat er verder niemand in huis was. Het duizelde me. Ik had het gevoel dat er van alles kon gebeuren: hij kon me kussen, een geschenk uit Venetië tevoorschijn toveren, met een bekentenis van een vrouw daarginds, over een ander kind, alles”.

Rozemond schetst overtuigend het dagelijks leven in het middeleeuwse ’s Hertogenbosch. Hij heeft zich verdiept in de wereld van de schilderkunst en geeft een boeiende rondleiding in het drieluik De tuin der lusten, de opdracht voor Goesen, maar daadwerkelijk gemaakt door Jeroen, het kantelpunt in zijn leven. De Duivelskunstenaar is prettig leesbare, geslaagde, historische roman over een bijzonder fenomeen.
                                                                                *

Zaterdagmiddag 23 januari om 15.00 uur presentatie bij Nauta Boek van Smaken van de Griekse Zagori, een reis- kookboek over een prachtig natuurgebied in Noord Griekeland, samengesteld door Rita Berends & Yiannis Kirligitsis en Ruth de Ruwe & Annette van Ruitenburg. Dat vieren we met een Grieks hapje en drankje. U bent van harte welkom!














Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur