daan-leest-g

 

StoopAl dagen twijfel ik of ik in mijn column zal ingaan op de zelfdoding van Joost Zwagerman. Als lezer, boekhandelaar of gewoon als mezelf? Ik heb natuurlijk een mening en gevoelens, die voortdurend door mijn hoofd blijven spelen, maar die laat ik hier onvermeld. In het boek dat ik heb gelezen zijn leven en –zelfgekozen – dood nadrukkelijk aanwezig.

De Vlaamse schrijver Chris de Stoop is geboren en getogen in de Zaligempolder. Deze oude polder is één van de vele in het uitgestrekte landschap, dat grenst aan Zeeuws Vlaanderen, de Hedwigepolder en het Verdronken land van Saeftinghe. De uitbreiding van de haven van Antwerpen en de aanleg van nieuwe natuur zorgen voor veel onrust bij de boeren. Bedrijven die al eeuwen bestaan, worden opgekocht of onteigend. Onder hen mensen, die geen uitweg meer zien, maar ook onvermoeibare strijders, die van geen wijken weten.

De Stoop is journalist en schrijver van een aantal romans. Het boerenleven heeft hij achter zich gelaten. Slechts nu en dan hielp hij zijn enige broer, die samen met moeder de boerderij runde. Na twintig jaar gaat hij terug naar de ouderlijke hoeve, die van ene op de andere dag leeg is komen te staan. Zijn broer is overleden en moeder verblijft in een verzorgingstehuis. Chris bestiert de boerderij en ziet hoe het landschap om hem heen verandert.

Windmolens, vruchtbare akkers die moeten wijken voor nieuwe natuur, rechtlijnige ambtenaren, fanatieke natuurbeschermers, tegenstrijdige beslissingen en bewoners, die diep in hun ziel getroffen vaak totaal niet meer weten wat er staat te gebeuren. “Nee uw boerderij blijft zeker gespaard.” Nog geen week later volgt het bericht dat de boerderij toch moet verdwijnen. Herziening van de plannen. Waar gebeurd!

Dit is mijn hof (De Bezige Bij, gebonden 285 blz. € 19,90) is literaire non-fictie in het genre van Geert Mak en Frank Westerman. Stoop sluit voor mij toch meer aan bij Boven is het stil van Gerbrand Bakker en Een dorsvloer vol confetti van Franca Treur. Hij doet onderzoek naar de geschiedenis van de streek, interviewt betrokkenen en bestudeert bestemmingsplannen, richtlijnen en Europese regelgeving. Allemaal onderwerpen en problemen die op kleinere schaal ook op Texel spelen. Herken- en navoelbaar.

In de gedeelten over het vroegere leven op de boerderij, zijn ouders, zijn stugge broer en zijn liefde voor de natuur herken je een begaafd schrijver. Dan worden de verhalen persoonlijk en blijkt dat Stoop toch een echte boerenzoon is, die in vervoering kan raken van een mooi gevormde koe. Hij kan nog altijd lyrisch worden over een vers geploegde akker. Duizend jaar lang maakte het boerenleven het land tot wat het was, maar nu kijkt hij met verbijstering naar het geradbraakte land dat het is geworden.

“ ‘Dit is natuurvervalsing, zegt Glenn. ‘Ook al zou de kopie geslaagd zijn en zou je geen verschil zien. Het is schaamgroen. Een oneerlijke plek, die niet geworteld is in de gemeenschap en de geschiedenis. Het gebied verwijst misschien wel naar het verleden, maar maakt het niet aanwezig.’”

De verbindende lijn in dit boeiende boek is het leven van de moeder, een vrouw die zelfs vanuit het verzorgingstehuis nog tracht de boerderij te besturen. Haar gezondheid gaat snel achteruit, maar haar geest blijft ongebroken. Chris bekommert zich liefdevol om haar. Een korte wandeling in de omgeving en nu en dan met de auto terug naar de boerderij. Niets ontsnapt aan haar aandacht. Ze voelt zich onmachtig.

“Ik moet me telkens naar haar toe buigen, zo zwak is haar stem. ‘Goeie maïs, hè?’ verander ik van onderwerp. ‘Ge weet dat de rapers pas op het veld mogen komen wanneer de boer de oogst heeft binnen gehaald.’ ’Dat weet ik, ma.’ ’Wie had dat gedacht, dat ge nog boer zou worden,’ zegt ze hoofdschuddend.”





















 

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur