daan-leest-g

 

Esther  In de weekendeditie van Het Paroolworden al jarenlang door een panel onder leiding van Harold Hamersma drie wijnen “blind” geproefd en beoordeeld. Men gaat zorgvuldig te werk en de wijnen worden met kennis van zaken beschreven. Opvallend is dat er nooit een onvoldoende wordt gegeven en is een acht of hoger meer regel dan uitzondering. Dan hoef je de tekst eigenlijk niet te lezen, want die eindcijfers staan  pontificaal bovenaan de pagina en een wijn die hoog scoort, kun je zonder risico kopen en ontkurken.

Wat heeft dit met lezen te maken? Meer dan ik aanvankelijk dacht. Wijnplezier en leesplezier gaan vaak samen. Knapperend haardvuur, mooi boek en een wijntje erbij. Wat ik de wijnproevers verwijt, kan ik mijzelf verwijten, want ik geef ook nooit onvoldoendes of negatieve beoordelingen. Toen ik ooit voorzichtig kritiek uitte op Tonio werd ik daar direct op aangesproken. Naderhand heb ik die kritische noot teruggenomen, want ik zat fout.

Deze inleiding houdt verband met een boek, dat veel inspanning en concentratie vergde. Geen vlotte thriller waarin je moeiteloos verdwijnt, maar een aangrijpend, waargebeurd verhaal over de zoektocht van een jonge vrouw naar haar Joodse familie in Polen, Rusland en Oekraïne. Je struikelt over tientallen, nauwelijks uitspreekbare namen, familieverbanden die vaak noodzakelijkerwijs opnieuw worden uitgelegd en confrontaties met ongekende gruwelijkheden.

Lees je zo’n boek voor je plezier? In dit geval een volledig misplaatste benadering. Maar als je eenmaal aan dit verhaal bent begonnen, is er geen ontkomen aan. Het is prachtig geschreven met poëtische en filosofische passages. Het is een geslaagde poging om je als jongere te verplaatsen in het bewogen leven van je voorouders. De schrijfster deed veel onderzoek in archieven en zocht ter plaatse naar sporen van haar familie. Ze wilde voelen wat haar grootvader onderging toen hij door de poort van het concentratiekamp ging.

Katja Petrowskaja werd 1970 in Kiev geboren. Haar debuut Misschien Esther (De Bezige Bij, gebonden 238 blz. € 19,90) verscheen oorspronkelijk in het Duitse taalgebied en is inmiddels in twintig talen vertaald. Het werd in Duitsland een grote bestseller. Der Spiegel oordeelde: “Zelden is een onderzoek naar een familiegeschiedenis zo spannend en ontroerend opgeschreven. Dit is grote literatuur.”

De meeste leden van de grote familie van Katja Petrowskaja leven voort als naam, meer niet. Een handjevol heeft de rampen van het nazisme en het stalinisme overleefd. Zij probeert de verkruimelde familie een gezicht te geven en te onttrekken aan een naamloos verleden. Het is ook háár geschiedenis. Ze stuit bij haar onderzoek op showprocessen onder Stalin en de gewetenloze moordpartij door de nazi’s op 33.000 Joden in het ravijn Babi Jar in Kiev.

Ze beschrijft schijnbaar overbodige details die aan haar zoektocht een extra dimensie geven. Naast inventarisatie van historische feiten besteedt ze aandacht aan kleine persoonlijke zaken.

“Er zijn vele jaren verstreken sinds mijn baboesjka Rosa is gestorven, maar nog steeds vind ik haar haarspelden, de zwarte Sovjethaarspelden van een mij onbekend buigzaam materiaal, die met het verval van het Sovjetimperium uit de handel zijn verdwenen, misschien werd de grondstof in een van onze republieken geproduceerd, maar de spelden zelf in een andere en daarna ergens in Azië in papiertjes gepakt om daarna weer naar het centrum van het land getransporteerd te worden, want alles werd in die dagen met plan-economische willekeur vervaardigd. Ik kom Rosa’s spelden in alle steden van de wereld tegen…”

Vijf sterren!











 

 


 

 

 

 
 

 

 

 

 

 









Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur