daan-leest-g

 

ZoonIn de boekenbijlage van de Volkskrant van zaterdag 31 augustus schreef Wilma de Rek een beschouwing over literatuurkritiek onder het motto "Vroeger, toen had de recensent nog gezag". Paginagroot geïllustreerd met de kleurige portretten van zes befaamde en gevreesde critici. Zoals o.a. Kees Fens, Menno ter Braak en in mijn ogen de grootste boekendief aller tijden, de zeer verwaande maar wel uiterst bekwame Michaël Zeeman.

De teneur van het artikel is voornamelijk dat de kritiek er niet zoveel meer toe doet, maar dat een aanstekelijke presentatie van schrijvers in de media uiterst belangrijk is, vaak belangrijker dan toegekende sterren in een bespreking. Literatuur is niet elitair –als het dat ooit was- maar gewoon, zoals alles maar gewoon moet zijn. Maar wat is gewoon en wie is toch die "gewone man"? Schrijft Kluun literatuur of gewoon een goed verhaal? Populair en niet te moeilijk, want dat verkoopt!

Ach, de waarheid ligt inmiddels ruim naast het midden, maar nog altijd kun je als lezer zelf uitmaken wat voor jouw belangrijke en invloedrijke boeken zijn. Daarbij gesteund en beïnvloed door boekbesprekers en – niet te vergeten - de mond tot mond reclame, waaruit regelmatig stiekeme bestsellers ontstaan, zoals bijvoorbeeld Wij de verdronkenen.

Julian Barnes is niet alleen een begenadigd auteur, hij is een even begenadigd lezer. In Uit het raam (Atlas-Contact paperback 286 blz. € 15,-) zijn een groot aantal stukken verzameld waarin zijn liefde voor fictie en romanschrijvers tot uiting komt. Een bundel voor de liefhebber. Hij doet bijzondere uitspraken: "Wij zijn in het diepst van ons wezen narratieve dieren en altijd op zoek naar antwoorden. De beste fictie verschaft zelden antwoorden, maar weet de vragen goed te formuleren". en " Alleen en toch in gezelschap: dat is de paradoxale positie van de lezer. Alleen in het gezelschap van een schrijver, die spreekt in je hoofd".

De schrijver die de afgelopen twee weken nadrukkelijk in mijn hoofd heeft gesproken, is de jonge Amerikaan Philip Meuer met zijn vuistdikke roman De Zoon (De Bezige Bij paperback, 603 blz. € 24,90). Hij start zijn beschrijving van meer dan 150 jaar geschiedenis van de Verenigde Staten in 1811, het geboortejaar van de stamvader van het geslacht McCullough, die zich voorneemt om honderd jaar oud te worden en daarin ook slaagt. Zijn familie staat symbool voor de strijd tussen de pioniers onderling, het veroveren van het land op de indianen, de afschaffing van de slavernij en vooral het recht van de sterkste, oog om oog, tand om tand.

Het boek beschrijft onontkoombaar het harde leven in die jaren. Opkomst en ondergang van de grote ranches en de onvoorstelbare rijkdom van de eerste oliemagnaten. Texas is de staat waarin de McCulloughs zich ontplooien, hard voor zichzelf en hun omgeving. Verdraagzaamheid is voor hen een onbekend begrip. De ene dag is de Mexicaanse buurman nog een goede vriend, de andere dag schiet je hem en zijn familie zonder pardon neer, omdat zijn schoonzoons vee van je hebben gestolen...

Eli, zoon van Armstrong wordt als twaalfjarig ventje ontvoerd door de Commanches. Hij voelt zich uiteindelijk bij hen thuis en wordt een echte indiaan, die op latere leeftijd vaak niet meer weet wie en wat hij is. Met veel kennis van zaken beschrijft Meyer het leven op de prairie, de jacht, de inheemse cultuur en gewoonten.

De roman eindigt in onze tijd. Afwisselend tekent de auteur het leven van de zeer verschillende personages, sterke karakters, waaronder een enkeling die afwijkt van de normen en waarden van hun stamvader. Dat maakt het verhaal steeds interessanter. Voorin het boek staat een stamboom met 24 namen, handig maar ook wel eens verwarrend!

Zelden sprak een schrijver zo indringend in mijn hoofd. Hij schildert een wereld die niet meer bestaat, maar waarin ik werd meegesleurd, terug in de tijd en als deelgenoot meeleefde in deze magistrale geschiedenis.

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur