daan-leest-g

 

tommy-wieringaKwam het door de wintertijd - één uur extra - of door de "moeilijke" gedichten die Charlotte Mutsaers voorlas in Kunststof, of het indringende, nieuwe boek van Tommy Wieringa, dat ik 's nachts door intensieve dromen om drie uur wakker schoot en spontaan een gedicht produceerde?

"Slenterend langs de feugelboelevaar
nam ik veel bijzondere vogels waar
en trof mij onverwacht groot geluk
bij 't zien van een oude Donald Duck."

Tsja, bij nader inzien is dit "poem" (Markies De Cantecleer) niet beter dan een gemiddeld Sinterklaasrijm. Toch matig ik mij regelmatig een oordeel aan over de kwaliteiten van schrijvers en dichters. Het zij zo.
In Letter & Geest, weekendbijlage van Trouw behandelt columniste Leonie Breebaart de clichés in veel huidige bestsellers onder het motto "Wat is daar nou erg aan?" De meeste recensenten hebben volgens haar een hekel aan gemeenplaatsen. Ze verafschuwen de beeldspraak die al duizend keer werd gebruikt, voorgestanste karakters en sleetse observaties.

Als voorbeeld citeert zij een zin van de Spaanse auteur Carlos Ruiz Zafon:
"De rest van de ochtend bracht ik door in de magie en de geur van boeken en ik genoot van de kalme voldoening die eenvoudig werk dat goed wordt gedaan met zich meebrengt". Vervolgens vraagt zij zich af waarom de lezers van zulke clichés geen punt maken. Dan blijkt dat wij in ons dagelijks leven juist door gebruik te maken van clichés en aftandse beeldspraken gemakkelijk kunnen communiceren.
Veel Amerikaanse thrillers staan stijf van standaardformules en gemeenplaatsen. Kijk met deze blik maar eens kritisch naar het werk van o.a. John Grisham. Het leesplezier hoeft er niet minder om te zijn. Integendeel, daar is niets mis mee, maar...


Tommy Wieringa stortte mij met Dit zijn de namen (Bezige Bij paperback 300 pagina's € 19,90) in een onwaarschijnlijke en toch realistische wereld. In zijn tekst is nauwelijks sprake van clichés. Zijn zinnen zijn vaak juweeltjes en blinken uit in originaliteit ten dienste van het verhaal dat hij vertelt. Ik heb geen idee hoe hij te werk gaat: zit het boek al helemaal in zijn hoofd en hoeft hij het alleen nog maar op te schrijven of hij metselt woord voor woord, zin voor zin, gebruikt een storyboard en heeft ie veel vooronderzoek gedaan? Eigenlijk wil ik dat niet eens weten.

In een grensstad aan de rand van de steppe duikt een groep verwilderde vluchtelingen op. Een merkwaardig, uitgemergeld gezelschap, dat meer dood dan levend (cliché!) na wekenlange omzwervingen wordt opgepakt door commissaris Pontus Berg, een tobbende vijftiger die worstelt met zijn identiteit en zich afvraagt of hij werkelijk van Joodse voorouders afstamt. Hij bezoekt de eeuwenoude synagoge in de stad en bouwt een bijzondere band op met de bejaarde rabbi, de laatste in een lange rij. Zij filosoferen over de zin van het leven en de rol van de Joodse religie. Al lezend dacht ik, dit gaat over geloof en ongeloof en vrijwel tegelijkertijd las ik op bladzijde 277, als de rabbi Pontus toeroept: "...Lernen dat is de methode, lernen. Onderzoekt u het geloof, niet het ongeloof".

De beschrijvingen van de zwerftocht over de eindeloze, grauwe steppe, waarover de sluier hangt van de naderende winter, zijn huiveringwekkend en indringend. De mens is teruggebracht tot zijn elementaire behoefte: overleven en het gedroomde land achter de grens bereiken.

" Misschien had hij inderdaad beter alleen met de zwarte kunnen blijven. Die jaagt hem niet op, die geeft hem water en deelt het eten. Even flakkert dankbaarheid op. De Ethiopiër loopt een eindje achter hem. De lange man en hij horen nu bij elkaar, maar de verwijdering groeit per uur. De wet van de groep krijgt het voor het zeggen. Hun lotsverbondenheid is verbroken, stap voor stap loopt de lange man bij zijn redder vandaan...Avond. De vlakte blaast haar koude adem over hen uit..."
Mijn bewondering voor Tommy Wieringa is groot.

De nieuwe roman van Nico Dros ,Oorlogsparadijs gaat in de handbagage mee naar de zon.

Zaterdagmiddag 3 november van 15.30 tot 16.00 signeert theatermaker en schrijver van o.a. Taal is zeg maar echt mijn ding, Paulien Cornelisse bij Nauta Boek. U bent van harte welkom.

  

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur