daan-leest-g

 

 

 

 

 

 

Het verhaal ontroert, schrijnt, vertedert, irriteert, verrast, verbaast en telkens als je denkt dat het zo wel genoeg is, wordt je toch weer meegesleurd door een onverwachte wending, een fraaie zin of een filosofische overdenking. Dat moet wel een echte literatuur zijn. Dwingend en onontkoombaar. Groter dan het leven zelf.

Dan zie ik op de omslag het dromerige portret van Tonio, de overleden zoon en hoofdfiguur in de requiemroman van A.F.Th. van der Heijden. De jongen poseert als een dandy uit de 19e eeuw (Oscar Wilde?). De foto van de schrijver toont een hooghartig gezicht. Lijkt mij geen prettig mens in de dagelijkse omgang, maar daar gaat het niet om. Hij is een groot schrijver.

Je verdriet zo knap in een vuistdikke roman verwerken is een unieke prestatie. Onlangs sprak ik over dit thema met een moeder die een dochter heeft verloren. Lang geleden, maar zij vind het nog steeds moeilijk om het te verwoorden. Een ervaren auteur vindt die woorden wel en zo kan literatuur ook troostend en inspirerend zijn. Maar waarom irriteert van der Heijden mij regelmatig en verdenk ik hem – ten onrechte –van mooischrijverij en misbruikt hij de dood van zijn zoon? Bij eerder werk van hem heb ik die tegenstrijdige gevoelens nooit gehad. Daarom schrijnt het nu.

Het leuke van het boekenvak is dat totaal onverwacht, niet aangekondigd je een debuut wordt toegespeeld, waarvan de uitgever grote verwachtingen heeft. Ja, dat roepen ze allemaal en voortdurend. Slechts een enkele keer is het ook zo!
Nog voor dat ik begon te lezen riep de omslag herinneringen op aan De Schuttevaerrace, waaraan ik een aantal keren heb deelgenomen. Zeilen, hardlopen en fietsen. Die herinneringen pasten naadloos in het verhaal.

Op zee door Toine Heijmans (L. J. Veen paperback € 18,95) gaat over een vader die zijn zevenjarige dochter meeneemt op een zeiltocht van Noord-Denemarken naar Nederland. Hij heeft een aantal maanden helemaal alleen op zijn boot zijn sabbatical gevierd op de Noordzee, los van zijn saaie kantoorbaan en zijn leven overdenkend. Hij verlangt naar huis, naar zijn gezin maar vooral naar zijn dochter die zo goed kan zeilen. Het moet een feest worden om samen de haven van Harlingen in te varen.

De tocht verloopt voorspoedig totdat er iets gebeurt dat hun leven totaal op zijn kop zet. Het is een wonderschone, spannende roman over ouders en kinderen en
hun angst alles te verliezen. Maar ook de genadeloos mooie Noordzee, opkomend noodweer en de verdrinkingsdood. Overgeleverd aan huizenhoge golven en inslaande bliksem. Het slot is onvoorspelbaar en als het echt tot je is doorgedrongen, blijft het je nog dagen achtervolgen. Het boek is passend geïllustreerd met zwart/wit tekeningen van Jenna Arts. Dit moet je lezen!

Al lezend dwalen mijn gedachten regelmatig af naar aanleiding van de tekst en heb ik soms de merkwaardigste associaties. Dat komt niet omdat het boek mij niet boeit, integendeel, maar de schrijver zet mijn rusteloze geest nog eens extra aan het werk (klinkt gewichtiger dan het is). Gerry van der List, columnist en journalist bij Elsevier, debuteerde in het najaar van 2011 met zijn roman Altijd november (Prometheus, paperback € 17,95).

 

Het verhaal heeft een sterk autobiografisch gehalte en hij gebruikt bovendien flarden tekst uit zijn columns, waardoor met name de tirades van de hoofdfiguur, Peter van Rijswijk, tegen alles wat mis is in onze samenleving nogal gekunsteld overkomen. Toch klopt het weer wel, omdat het past bij zijn persoonlijkheid. Hij bluft zich met citaten door het leven. Maar waarom dwaalden mijn gedachten tijdens het lezen telkens af? Ik herkende nogal wat opvattingen die dicht bij de mijne liggen of er mee overeenstemmen. Die List is toch een rechtse bal? Nee, een cynicus die heel vaak gelijk krijgt/heeft en diep in zijn hart verdraagzaam en idealistisch is.

 

Onlangs ontmoette ik de weduwe van burgemeester Sprenger, die ik mee mocht maken tijdens mijn raadsperiode in de tachtiger jaren. Ouderen onder u kunnen zich misschien nog herinneren dat ik aanhanger was van de PPR en raadslid voor het Pakt. Mevrouw Sprenger, inmiddels bijna 100 jaar en met ongebroken geest, voegde mij destijds in alle vriendelijkheid toe, dat ik in werkelijkheid veel minder progressief was, dan ik dacht...

 

Aan deze uitspraak moest ik vaak denken bij het lezen van Altijd november. Mijn loopbaan heeft weinig gemeen met de schrijver en zijn alter ego. Carry vond hem een vervelende, egocentrische zeurpiet en was blij dat ze het uit had. Ik heb wel genoten, want eigenlijk is het heel humoristisch en tragikomisch over onmachtige gevoelens, politieke incorrecte onvrede, midlifecrisis(!) en de zin van het bestaan. Wel veel talent, voldoende ambitie, maar weinig echt doorzettingsvermogen. En met de " vrouwtjes " wilde het ook maar niet echt vlotten. Toch een –voorzichtige- aanrader.

 

Een openingszin, die je direct het boek in sleurt: "Als ik mijn ogen sluit, voel ik nog steeds haar bloed aan mijn vingers plakken." Dat is de ijzersterke binnenkomer van de winnaar van de belangrijkste Braziliaanse literatuurprijs, Edney Silvestre, met Als ik mijn ogen sluit (Arbeiderspers, paperback € 18,50, verschijnt 19 januari). Je zou verwachten dat het een thriller betreft. Het is een spannend verhaal vanwege de gruwelijke moord op een jonge vrouw, maar het is de vooral de aangrijpende geschiedenis over de corrupte en schijnheilige samenleving in een klein stadje in het binnenland tijdens de zestiger jaren. Joeri Gagerin draait als eerste mens rond de aarde. Een nieuw tijdperk is geboren.

 

De twee jongens die het lijk vinden, besluiten zelf voor speurder te gaan spelen. Zo betreden zij de ingewikkelde wereld van volwassenen, seks, geweld en gaan het "eind van hun onschuld tegemoet ." Een geweldig boek, verrassend en overtuigend. Citaat uit de Braziliaanse pers: " Silvestre rekent in een zeldzame vorm en met groot inzicht af met de Braziliaanse politiek(...), de karakters zijn volkomen geloofwaardig ." Niets meer aan toe te voegen.

 

Geprikkeld door de recensie in Trouw van 22 oktober heb ik het boek gekocht. Ik werk zelf bij een bank en was nieuwsgierig geworden. Vol verwachting het boek gaan lezen, ben ruim over de helft. Wat een ontzettende misser. Geen inhoud, geen diepgang, oppervlakkige karakters, en zo her en der een scheutje overbodige sex voor de verkoopcijfers. Dat er zulke lovende recensies geschreven kunnen worden over zulke bagger, treurig. Het gaat echt nergens over, wat een waardeloos boek. Zonde van het geld.

Archief Daan Leest

Lees hier alle vorige edities.

Adres

Parkstraat 38
1791 CB  Den Burg - Texel
Tel. (0222) 312 495
info@nautaboek.nl

Openingstijden

Ma t/m vr
9.00 -18.00 uur
Za 9.00 - 17.00 uur